Greg LeMond: drie Tours, een gelicentieerd fietsmerk, daarna carbon

Greg LeMond won de Tour de France drie keer en bracht daarna drie decennia door met leren dat een beroemde naam geen onderneming is. Zijn licentie met Trek bracht geld en eindigde voor de rechter. Zijn koolstofvezelvoornemen probeerde het materiaal zelf te bezitten. Voor een bestuur is de kloof tussen die twee de les.

Wat won Greg LeMond, en waarom telt dat voor een bestuur?

LeMond won de Tour de France in 1986, 1989 en 1990 en de wereldtitel op de weg in 1983 en 1989. Hij was de eerste renner van buiten Europa die de Tour won, en dat maakte zijn naam tot een commercieel goed op twee continenten.

Het lemma van Britannica (bron in het Engels) geeft de ruggengraat van de carrière. Hij werd prof bij het Franse team Renault nadat de Verenigde Staten de Olympische Spelen van 1980 in Moskou hadden geboycot. Bernard Hinault reed met hem bij Renault en later bij La Vie Claire, en Britannica schrijft Hinault toe dat hij hem de strategie en de mentale hardheid bijbracht die aan de top nodig zijn.

Twee andere details in dat lemma tellen voor iedereen die een organisatie leidt. In 1985 tekende LeMond wat Britannica het eerste miljoen-dollar-contract in de sport noemt, en tilde daarmee het algemene salarisniveau omhoog. En hij was voorloper bij nieuwe techniek, onder meer aerodynamische sturen en helmen. Hij was een renner die over de markt en de machine nadacht, niet alleen over de koers.

Ik reed in 1983 als junior in Ierland, het jaar waarin hij voor het eerst het wereldkampioenschap won. Voor renners van mijn generatie was hij het bewijs dat een buitenstaander in een Europese gesloten winkel kon inbreken. Dat is een nuttig kader voor wat kwam, omdat de zaak zich als een volgende gesloten winkel met eigen regels ontpopte.

Hij stopte in 1994. Britannica noteert dat bij hem een zeldzame celstoornis was vastgesteld, mitochondriale myopathie, die zijn uithouding roofde. De racecarrière eindigde op de voorwaarden van het lichaam, niet volgens een plan.

Hoe kwam LeMond terug na het schot van 1987?

Hij werd in 1987 bij een jachtongeluk neergeschoten en bijna gedood, probeerde in 1988 een afgebroken comeback en won de Tour 1989. De comeback vroeg twee seizoenen, niet één.

Britannica is concreet over de schade. Een operatie verwijderde hagel uit lever, nieren en darm, maar twee korrels bleven in het endocard en bijna 30 in rug en benen. Na de mislukte terugkeer van 1988 vond hij voor 1989 de topvorm terug.

Op de laatste dag van die Tour lag hij 50 seconden achter Laurent Fignon, met een 24,5-kilometer-tijdrit naar Parijs voor zich. Hij reed 58 seconden sneller en won met acht seconden voorsprong, die Britannica beschrijft als de kleinste zegevoorsprong in de geschiedenis van de wedstrijd. In 1990 verdedigde hij de titel.

Wat ik daaruit meeneem voor senior leiders is het tussenjaar. Leiders die terugkomen van een gezondheidsschok, een mislukte deal of een publiek falen, proberen vaak hun oude piek in het eerste kwartaal te spelen. LeMonds verloop toont een 1988 dat niet werkte, voor een 1989 dat het wel deed. Besturen zouden dat 1988 moeten inplannen.

Wat leerden de aero-sturen van 1989 over het overnemen van nieuwe methoden?

Ze toonden dat een voorsprong komt van een gereedschap te toetsen dat rivalen afdoen, en het dan in te zetten waar het telt. LeMond reed de tijdritten van de Tour 1989 op clip-on-aero-sturen die Fignon niet gebruikte.

Cycling Weekly (bron in het Engels) berichtte dat het stuur was ontworpen door Boone Lennon, een voormalig trainer van het Amerikaanse nationale skiteam, en eerst werd gereden in de 73-kilometer-tijdrit van de vijfde etappe van Dinard naar Rennes. LeMond won die etappe met 24 seconden en nam de gele trui.

De test kwam voor de koers. Volgens hetzelfde bericht probeerde hij het stuur tegen een ploeggenoot, Jaanus Kuum, die een standaard-tijdritfiets reed, en ze gebruikten de hartslag om te beoordelen of er een voordeel was. Voor de laatste tijdrit klaagde Fignons directeur sportif, Cyrille Guimard, bij de scheidsrechter over de sturen, zonder succes.

De eigen vraag van Cycling Weekly is of LeMond zonder hen met acht seconden zou hebben gewonnen. Niemand kan het de ene of de andere kant op bewijzen. Het punt voor een bedrijfsleiding is smaller: hij heeft niet gewacht tot het peloton het nieuwe materiaal respectabel verklaarde. Hij heeft het getoetst, met de officials geklaard en gereden. De meeste organisaties doen het omgekeerde en noemen het omzichtigheid.

Hoe begon LeMond Bicycles, en waarom ging het naar Trek?

LeMond startte zijn eigen fietsbedrijf terwijl hij nog reed, en in 1995, nadat het strompelde, licentieerde hij het merk aan Trek. De bronnen spreken elkaar tegen over het oprichtingsjaar, en dat zeg ik liever dan er een te kiezen.

The Verge (bron in het Engels) schrijft dat hij zijn eerste fietsbedrijf in 1986 startte, en, onder verwijzing naar Bicycling, dat de zaak van 2021 de vierde versie van LeMond Bicycles was. Outside dateert de start op 1990 en beschrijft het bedrijf zowel als testbed voor techniek die hij kon rijden, als als zaak die fietsen aan het publiek verkocht.

Outside noteert ook de wending: “In 1995, after the company initially struggled, the American entered into a licensing agreement with Trek to manufacture and market bicycles under the Lemond Bicycles name.” — in 1995, nadat het bedrijf aanvankelijk strompelde, ging de Amerikaan een licentieovereenkomst aan met Trek om fietsen onder de naam Lemond Bicycles te maken en te vermarkten. MPR News, met een bericht van Associated Press, bevestigt dat Trek in 1995 begon zijn naam te licentiëren voor racefietsen.

Een licentie is een rationele stap voor een oprichter wiens bedrijf strompelt. Ze brengt fabricage, distributie en dealers die een renner alleen niet kan bouwen. Wat ze niet brengt, is controle. De partner beslist hoeveel er wordt geïnvesteerd, waar er wordt verkocht en hoe de naam wordt gepositioneerd. De oprichter houdt het gezicht en het risico.

Tegen 2008 was de schaal helder. Treks president, John Burke, zei dat het merk LeMond ongeveer 15 miljoen dollar omzet per jaar had, en de fietsen vooral in Azië werden geproduceerd, volgens MPR. Trek als geheel verkocht 1,5 miljoen fietsen per jaar en haalde 700 miljoen dollar omzet. LeMonds naam was een lijn in andermans portfolio.

Outside voegt toe dat het merk na de breuk verderleefde via LeMonds Revolution-trainers, en Britannica vermeldt een apart voornemen, LeMond Fitness, in 2002 opgericht om indoor-trainingsfietsen te bouwen. Een betrouwbaar omzetcijfer voor geen van beide heb ik niet gevonden.

Waarom brak het partnerschap met Trek ineen?

Trek spande in april 2008 een rechtszaak aan om de licentie te beëindigen, en zei dat LeMonds openheid over doping het merk had verzwakt. LeMond had Trek een maand eerder aangeklaagd wegens contractbreuk. De zaak werd in februari 2010 geschikt.

De controverse in dit verhaal hoort in het beeld. MPR News berichtte Burkes standpunt: “Greg’s public comments damaged the LeMond brand, and our reputation with retailers and consumers.” — Gregs publieke uitspraken hebben het merk LeMond beschadigd en onze reputatie bij dealers en consumenten. Burke zei ook dat Trek LeMond het najaar ervoor had laten weten het contract bij afloop in 2010 niet te verlengen. LeMonds kant verweet Trek het merk niet te hebben gepromoot.

De schikking, bericht door Bicycle Retailer (bron in het Engels), kwam na een week met een privémediator en vermeed een juryproces, gepland op 1 maart 2010. Ze beëindigde een 15-jarig partnerschap en voorzag 200.000 dollar voor 1in6.org, een charity die LeMond steunt. Zijn advocaat, James DiBoise, zei: “Clearly we have regained rights to all the LeMond trademarks.” — duidelijk hebben we de rechten op alle LeMond-merken teruggewonnen.

De eisen waren niet klein. Bicycle Retailer berichtte dat Trek de schade aan de merken LeMond en Trek op meer dan 6 miljoen dollar had becijferd, terwijl LeMond 3 miljoen dollar voor verloren internationale verkopen en 1 miljoen dollar voor verloren binnenlandse verkopen eiste.

LeMonds eigen oordeel kwam in een interview dat The Verge in april 2021 publiceerde: “My only regret was not cutting ties much sooner and then instead of defending myself, hoping to repair a relationship, I would have gone on my own.” — mijn enige spijt was de band niet veel eerder te knippen, en in plaats van mezelf te verdedigen en te hopen een relatie te herstellen, was ik voor eigen rekening gegaan. In hetzelfde interview zei hij: “The hard part for me is I’m not just a person; I’m a business.” — het zware voor mij is: ik ben niet alleen een persoon; ik ben een zaak.

Die zin is het hele probleem voor elke oprichter wiens naam op het product staat. Elke publieke uitspraak is ook een merkbeslissing. LeMonds houding over doping kostte hem commercieel, omdat de licentie nooit klaarde van wie de stem was. Een nuttig contrast is Jonathan Vaughters, die antidoping tot bedrijfsbeleid maakte van het team dat hij oprichtte, zodat houding en zaak dezelfde kant op wezen.

Wat probeerde LeMond Composites te bouwen?

Het probeerde de grondstof te bezitten, niet het insigne. LeMond Composites, in 2016 medeopgericht, licentieerde een goedkoper koolstofvezelprocedé van het Oak Ridge National Laboratory en was van plan de vezel te verkopen aan industrieën ver voorbij het wielrennen.

Een verklaring van de City of Oak Ridge in september 2016 zei dat het bedrijf eerder dat jaar was opgericht en een licentieovereenkomst met het laboratorium had veiliggesteld. Het was van plan zijn eerste productielijn in een installatie die het aan de Palladium Way had gekocht, met het eerste commerciële product begin 2018 verwacht.

Bij de openingsceremonie in oktober 2016 berichtte Oak Ridge Today dat verantwoordelijken verwachtten dat het bedrijf 125 miljoen dollar zou investeren en over vijf jaar 242 banen zou scheppen. De managing director, Connie Jackson, had vier jaar aan de Carbon Fiber Technology Facility van het laboratorium gewerkt en aan het procedé meegontwikkeld. De augustusmededeling van het bedrijf beweerde dat het de productiekosten met meer dan 50 procent zou verlagen ten opzichte van de goedkoopste industriële vezel.

Het governancedetail verdient aandacht. LeMond Composites werd medeopgericht door Jackson, LeMond en de Chief Operating Officer, Nicolas Wegener. LeMond was Chairman en Co-CEO van de holding, LeMond Companies, terwijl een ingenieur die het procedé kende het operationele bedrijf leidde. Dat is een andere structuur dan een fabrikant een naam lenen.

LeMond formuleerde het in woorden die elke voorzitter herkent: “From our experience, I know that having the right team is a distinct business advantage.” — uit onze ervaring weet ik dat het juiste team een duidelijk zakelijk voordeel is. Markten die bij de launch werden genoemd omvatten auto’s, windturbines, scheepvaart en infrastructuur, niet alleen fietsen.

Wat erna gebeurde is minder helder. In april 2021 berichtte The Verge dat het plan om zijn nieuwe e-bikes te bouwen in een 65.000-vierkantevoet-installatie in Oak Ridge op ijs leek te liggen, en de eerste fietsen in China zouden worden gemaakt. Het beschreef een carbonzaak genaamd LeMond Carbon, die sommige werknemers deelde met het fietsbedrijf. Een betrouwbaar openbaar cijfer van hoeveel van de 125 miljoen dollar is uitgegeven of hoeveel van de 242 banen bestaan, heb ik niet gevonden.

Hoe ziet de tijdlijn van carrière naar zaak eruit?

Hij loopt van een wereldtitel in 1983 naar een e-bike-launch in 2021, met de licentiejaren in het midden. De data staan in de paragrafen hierboven, naast de oorspronkelijke berichten.

Jaar	Koers	Onderneming
1983	Wereldkampioen op de weg	—
1985	Eerste miljoen-dollar-contract in de sport	—
1986	Eerste Tour-de-France-zege	Eerste fietsbedrijf gestart, volgens The Verge
1987	Schot bij een jachtongeluk	—
1989	Tweede Tour, met acht seconden, op clip-on-aero-sturen; tweede wereldtitel	—
1990	Derde Tour de France	Fietsbedrijf opgericht, volgens Outside
1994	Stopt, met mitochondriale myopathie	—
1995	—	Trek licentieert de naam LeMond voor racefietsen
2002	—	LeMond Fitness opgericht
2008	—	Trek spant zaak aan om de licentie te beëindigen
2010	—	Schikking; merkrechten keren terug naar LeMond
2014	—	LeMond Bicycles keert terug met het stalen Washoe-frame
2016	—	LeMond Composites in Oak Ridge gestart
2021	—	Prolog-e-bike wordt geleverd, prijs vanaf 4.500 dollar

De Washoe-regel komt van Outside, dat in september 2014 berichtte dat het merk met een enkel stalen wegframe, gemaakt in de Verenigde Staten, op de markt zou terugkeren. De Prolog-regel komt van The Verge, dat berichtte dat hij eind maart 2021 was geleverd, bij 11,8 kilogram.

Wat reist uit LeMonds carrière naar het leiden van een organisatie — en wat niet?

De methode reist: materiaal voor de koers toetsen, een team rond het werk bouwen, en geduld na een tegenslag. De aanname dat een sterk individu tegen een groter systeem op reputatie kan winnen, doet dat niet.

Wat reist. De sturen van 1989 zijn een les in gedisciplineerde overname. Probeer het nieuwe onder gecontroleerde omstandigheden, committeer u dan daar waar de marge wordt beslist. De comeback van 1988 is een les in eerlijke tijdlijnen. En de structuur in Oak Ridge, met een deskundige bedrijfsleiding en de beroemde oprichter als Chair, is de juiste vorm voor een renner die wil bouwen in plaats van aanbevelen. Vergelijk de weg die Eddy Merckx nam in de bedrijfsvoering van de eigen fietsenfabriek.

Wat niet reist. In de koers kan de sterkste renner het plan van een team met de benen overrulen. In een licentie houdt de partner de fabriek, de dealers en het marketingbudget. LeMonds visie dat hij “would have gone on my own” — voor eigen rekening zou zijn gegaan — is achteraf. In 1995, met het bedrijf dat strompelde, had hij die optie niet op gelijke voorwaarden.

De kwestie van de stem. Als uw naam het product is, is zwijgen ook een productbeslissing. Ik vraag oprichters vóór de handtekening op te schrijven over welke onderwerpen zij verder zullen spreken en wat dat zou kunnen kosten. LeMonds antidopinghouding was principieel. Het contract klaarde eenvoudig nooit van wie de stem was. Dat is vertrouwen onder druk met een rekening eraan.

De kwestie van de schaal. 15 miljoen dollar per jaar binnen een bedrijf van 700 miljoen dollar is niet niks, maar geeft de oprichter weinig inspraak over prioriteiten. Het loont het contrast met Chris Boardman, die zijn fietsbedrijf aan een retailer verkocht en toch Design Director bleef. Het verschil is of de oprichter een stoel houdt waarop productbeslissingen vallen.

De valkuil van de aankondiging. 125 miljoen dollar en 242 banen zijn een launchcijfer, geen resultaat. Ik zou een bestuur aan dezelfde regel houden waaraan ik mezelf houd: beoordeel het voornemen naar wat wordt geleverd. Dat is de kern van van visie naar uitvoering.

Voor een voormalige atleet die nu een winst-en-verliesrekening houdt, is de test of andere mensen het systeem kunnen leiden wanneer u niet op de foto staat. Dat is het gesprek dat ik voer in het programma Van elitesport naar bestuur. De andere renners in de reeks Van peloton naar bestuur tonen dezelfde test vanuit andere hoeken.